مسیر جاری: صفحه اصلی/پرسش و پاسخ/انتظار و وظایف منتظران/اصحاب و یاران/آیا در احادیث ائمه اطهار (ع) نام و نسب یاران امام زمان (عج) آمده است؟
• چرا بحث امامت حضرت مهدی (عج) به‌طور صریح در قرآن نیامده است؟
• وظیفه یک شیعه منتظر ظهور امام زمان (عج) در شب یلدا چیست؟
• شبهه: تنها نامى از مهدى بر جاى مانده و هیچ کس، بهره‌اى از او نبرده است!
• قضاوت و داورى امام مهدى علیه السلام در دوران ظهور چگونه خواهد بود؟
• امام مهدى علیه السلام در کجا زندگى مى‌کند؟
• عوامل تأثیرگذار در تشدید جوّ شبهات مهدویت کدامند و شرایط پاسخ‌گویی به آنها چیست؟
• دیدگاه دکتر عدّاب محمود الحمش درباره‌ احادیث مهدویت را بیان و در صورت لزوم نقد نمایید.
• آیا ابن خلدون، احادیث مهدویت را انکار کرده است؟
• آیا علمای اهل سنت، طول عمر امام زمان (عج) را بعید می‌دانند؟!
• طرح مباحث مهدویت چه ضرورتی دارد؟ چرا بایستی به این امر اهتمام بورزیم؟
• نهم ربیع الاول، جشن آغاز امامت امام زمان است یا جشن عیدالزهرا ؟
• این‌که در حدیث آمده: اگر امام نباشد زمین اهلش را فرو می‌برد، با غیبت امام سازگاری ندارد!
• آیه 55 سوره نور چگونه بر ظهور موعود جهانی دلالت دارد؟
• نمونه‌ای از روایات اهل‌بیت (ع) درباره غیبت حضرت مهدی (عج) را بیان کنید.
• آیا امام صادق علیه السلام از غیبت حضرت مهدى علیه السلام خبر داده‌اند؟
• آیا امام باقر علیه السلام از غیبت حضرت مهدى علیه السلام خبر داده‌اند؟
• آیا امام سجاد علیه السلام از غیبت حضرت مهدى علیه السلام خبر داده‌اند؟
• آیا امام کاظم علیه السلام از غیبت حضرت مهدى علیه السلام خبر داده‌اند؟
• آیا امام جواد علیه السلام از غیبت حضرت مهدى علیه السلام خبر داده‌اند؟
• آیا امام هادى علیه‌ السلام از غیبت حضرت مهدى علیه‌ السلام خبر داده‌اند؟

به طور کلّی می‌توان یاران حضرت مهدی علیه السّلام را به دو گروه عام و خاصّ تقسیم کرد. یاوران عام آن حضرت عموم مردمی به شمار می‌آیند که در عصر ظهور به یاریش برمی‌خیزند و در اجرای فرمان‌های او تا پای جان می‌کوشند. از این رو یکی از تعالیم اسلامی این است مردم از خدای بزرگ بخواهند آنان را از یاوران امام زمان علیه السّلام به شمار آورد. از امام صادق علیه السّلام نقل است که می‌فرمایند: «هر کس چهل صبحگاه دعای عهد را به پیشگاه پروردگار متعال بخواند، از یاوران قائم ما خواهد بود و اگر پیش از ظهور او، بمیرد خداوند او را از قبرش (برای یاری حضرت مهدی علیه السّلام) برمی‌انگیزاند.»[1]
امّا یاران خاصّ آن حضرت، افراد بسیار ممتازی به شمار می‌آیند که امام عصر علیه السّلام به کمک آنان تمام دنیا را از عدالت پر می‌کند. درباره فضیلت این گروه، احادیث متنوّعی وجود دارد. در منابعی هم به استناد برخی احادیث، مانند «خطبه البیان»، امام علی علیه السّلام نام، نسب و محل زندگی‌شان نیز ذکر شده است.[2]
گفتنی است هر چند دانستن نام و نشانی یاران خاصّ حضرت حجّت علیه السّلام را در فهمیدن حقایق کمک می‌کند امّا حدیثی را که چنین موضوعی در آن مطرح است نمی‌توان به آسانی پذیرفت زیرا آن فقط در منابع حدیثی محدودی وجود دارد و علمای حدیث یا حدیث شناسان نیز درباره سند روایت مذکور به نقطه یقین‌آور یا اطمینان بخشی نرسیده‌اند از این رو صدور چنین حدیثی از برخی پیشوایان معصوم علیهم السّلام احتمالی است و در این گونه مسائل که چه بسا افراد ناآگاه یا بد سیرتی از آن سوء‌ استفاده می‌کنند نمی‌توان به حدیث یا احادیثی که سندشان قوی نیست اعتماد کرد.
مطلب دیگر این که روایت یاد شده سندهای مختلفی دارد و محتوای آن نیز از جهاتی مضطرب یعنی متفاوت و غیر ثابت است مثلاً در سندی که حدیث مذکور را از امام باقر و امام صادق علیهما السّلام نقل کرده است، یاران امام عصر علیه السّلام را در قم دوازده نفر می‌شمارد[3] و در سند دیگر که حدیث را از مسند حضرت فاطمه علیها السّلام نقل می‌کند. تعداد آنان را در قم هیجده نفر می‌داند[4] و در سند سوم که حدیث را از خطبه البیان نقل کرده است، تعدادشان را در آن شهر یک نفر ذکر می‌کند.[5]
با توّجه به مطالب مذکور می‌توان گفت: درباره این گونه روایات باید جانب احتیاط را گرفت یعنی در پذیرفتن یا ردّ آن‌ها نباید شتاب کرد بلکه شایسته است علم آن را - به امام معصوم واگذار نماییم. به یقین حضرت مهدی علیه السّلام که در پرتو هدایت خداوند مردم را از اسرار هستی آگاه می‌کند، در وقت مناسبش این موضوع را برای آنان آشکار می‌سازد تا کسی نتواند با سوء استفاده از آن، دیگران را به گمراهی بکشاند.

برای مطالعه بیشتر رجوع شود به:
1. شیخ علی حائری، الزام النّاصب، ج 2. ص 201.
2. میر جهانی، نوائب الدهور، ج 2، ص 116.

پی‌نوشت‌ها:
[1]. حسین فریدونی، امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ترجمه، «الامام المهدی من المهد الی اللّهد نوشته، سید محمد کاظم قزوینی» ص 508، نشر آفاق، چاپ دوم، 1379، (هجری شمسی).
[2]. امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، صص 497 - 505.
[3]. عماد زاده، زندگانی ولی عصر صاحب الزمان علیه السّلام، ص 393.
[4]. همان، ص 394.
[5]. امام مهدی علیه السّلام از ولادت تا ظهور، ص 503.

کلمات کلیدی
احادیث ، یاران حضرت مهدی ، 313 ، یاران خاص امام زمان ، دعای عهد ، یاوران قائم ، امام عصر
ارسال نظر شما