با نزدیک شدن به روزهای حساس اعلام نتایج کنکور، انتخاب رشته و شروع سال تحصیلی جدید، بازار سیاه کلاهبرداریهای آموزشی دوباره داغ میشود. کانالها و صفحات مختلف در شبکههای اجتماعی با ادعاهای وسوسهانگیزی مانند «خرید صندلی دانشگاههای برتر»، «فروش سوالات کنکور و امتحانات نهایی»، «تغییر رتبه در کارنامه سازمان سنجش» و یا «حذف و بیاثر کردن تاثیر معدل» تلاش میکنند از استرس دانشآموزان و دغدغه خانوادهها سوءاستفاده کنند.
اما چقدر از این ادعاها واقعیت دارد؟ به عنوان کسی که بیش از ۱۰ سال است در فضای مشاوره کنکور و آموزش کشور فعالیت میکند و از نزدیک با زیروبم این مسیر آشناست، وظیفه خود میدانم که پشت پرده این کلاهبرداریهای میلیاردی را برای شما فاش کنم.
۱. چرا چیزی به نام «خرید صندلی» یا «تغییر رتبه کنکور» وجود خارجی ندارد؟
سیستمهای نظارتی، پردازش داده و صدور کارنامه در سازمان سنجش آموزش کشور یکپارچه، چندلایه و به شدت حفاظتشده هستند. هیچ فرد یا کانال تلگرامی دسترسی به دیتابیس اصلی سازمان سنجش برای تغییر رتبه یا ثبتنام غیرقانونی دانشجو در دانشگاههای سراسری و علوم پزشکی ندارد.
ادعاهایی نظیر «سهمیههای خاص جنگی و ایثارگران بدون داشتن شرایط قانونی» یا «بیاثر کردن نمرات امتحانات نهایی در کارنامه» کاملاً بیاساس است. هدف اصلی طراحان این سناریوها این است که با کشاندن شما به پیوی و گرفتن اطلاعات شخصی، در نهایت پکیجهای بیارزش مشاوره یا خدمات واهی خود را با مبالغ نجومی به شما بفروشند.
۲. راز اعضای میلیونی کانالهای افشاگر و فروش سوالات چیست؟
شاید بپرسید: «اگر این کانالها دروغ میگویند، چطور برخی از آنها ۵۰۰ هزار یا بیش از یک میلیون عضو دارند؟»
پاسخ بسیار ساده است: اعضای فیک و رباتها (Bots).
کلاهبرداران با استفاده از رباتهای تبادل عضو و خرید ممبرهای فیک از کانالهای غیردرسی و تفریحی، عددی بزرگ را به عنوان تعداد اعضا (Subscriber) نمایش میدهند تا به کانال خود اعتبار کاذب ببخشند. تعداد اعضای یک کانال در تلگرام هرگز به معنای صحت ادعاها یا تایید عملکرد آن نیست.
۳. رسیدهای پرداخت و رضایت مشتریان؛ معجزه هوش مصنوعی و فتوشاپ
یکی از رایجترین ابزارهای این کلاهبرداران برای جلب اعتماد، انتشار اسکرینشات از رضایت خریداران، رسیدهای واریز میلیونی بانک و کارنامههای قبولی است.
در عصر امروز، جعل این مدارک سادهتر از چیزی است که فکرش را میکنید:
- جعل رسیدهای بانکی: دهها ربات تلگرامی و اپلیکیشن اندرویدی وجود دارند که تنها با وارد کردن نام و مبلغ، یک رسید انتقال وجه کاملاً طبیعی و مشابه رسیدهای بانکی واقعی تحویل میدهند.
- جعل کارنامه و تصویر: با نرمافزارهای ویرایش تصویر (فتوشاپ) یا ابزارهای هوش مصنوعی، تغییر دادن اعداد روی کارنامه کنکور کار چند ثانیهای است.
- فناوری دیپفیک (Deepfake) و جعل صدا: امروزه هوش مصنوعی میتواند ویدیوهایی کاملاً طبیعی تولید کند که در آن چهره یا صدای اشخاص معروف یا دانشآموزان در حال تایید خرید سوالات است. وقتی در سینمای جهان فیلمهای کامل با هوش مصنوعی ساخته میشوند، ساخت چند ثانیه فیلم یا صوتِ رضایت مشتری کار سختی نخواهد بود.
۴. حقیقت ماجرای لو رفتن سوالات امتحانات نهایی و کنکور
هر سال شایعه فروش سوالات امتحانات نهایی قبل از جلسه امتحان مطرح میشود. اما واقعیت این است که پروتکلهای قرنطینه و چاپ سوالات به قدری پیچیده است که امکان خروج سوالات قبل از آزمون وجود ندارد. مواردی که تحت عنوان «لو رفتن سوالات» در رسانهها مطرح میشود، مربوط به ارسال تصاویر سوالات در حین برگزاری آزمون توسط ابزارهای جاسوسی ریز (مانند خودکارهای دوربیندار یا هندزفریهای نامرئی) است که آن هم با هماهنگی و رصد سریع نهادهای حفاظتی شناسایی و متخلفان به سرعت محروم و به مراجع قضایی معرفی میشوند. هیچ سوالی قبل از آزمون به دست هیچ کانالی نمیرسد.
سخن پایانی برادرانه با دانشآموزان و خانوادهها
خانوادههای محترم و دانشآموزان عزیز، پول و سرمایه زندگی شما به سختی به دست میآید؛ اجازه ندهید افراد سودجو و کلاهبردار با سوءاستفاده از اضطرابِ کنکور، این سرمایه را از چنگ شما بیرون بکشند.
کسانی که ادعای فروش سوال یا صندلی دارند، فریبکارانی هستند که هر سال با یک سناریوی جدید وارد میدان میشوند. فریب اعضای فیک، رسیدهای بانکی جعلی و ادعاهای عجیب آنها را نخورید. مسیر موفقیت در تحصیل تنها از جاده تلاش، برنامهریزی درست و استفاده از منابع آموزشی معتبر میگذرد. مراقب آینده و آرامش روانی خود باشید.