برای خیلی از دانشآموزان کنکوری این سؤال بارها پیش آمده که:
«چرا من ساعتهای طولانی درس میخوانم اما درصدی که میگیرم کمتر از دوستی است که نصف من زمان گذاشته؟»
این موضوع نهتنها ناامیدکننده است، بلکه اگر درست تحلیل نشود، میتواند باعث کاهش انگیزه، مقایسههای اشتباه و تصمیمهای نادرست در مسیر کنکور شود.
در این مقاله قصد داریم ریشههای اصلی این تفاوت را بررسی کنیم و به شما کمک کنیم هوشمندانهتر درس بخوانید، نه صرفاً بیشتر.
۱. مقایسه نکنید؛ مگر با خودِ گذشتهتان
اولین و مهمترین دلیل تفاوت درصدها، مقایسه اشتباه است.
✅ بهترین نوع مقایسه این است که:
- خودتان را با عملکرد قبلی خودتان مقایسه کنید، نه با دیگران
- مثلاً اگر در آزمون قبلی ریاضی ۴۰٪ زدهاید و این بار ۴۵٪، شما ۵٪ پیشرفت کردهاید
- لازم نیست از ۴۰٪ یکهو به ۱۰۰٪ برسید؛ پیشرفتهای کوچک، واقعی و ارزشمند هستند
⚠️ مقایسه با دیگران گمراهکننده است چون:
- سبک مطالعه افراد متفاوت است
- توانایی ذهنی، پایه درسی، تمرکز و حتی شرایط روحی فرق میکند
- مدت زمان مطالعه همیشه معیار کیفیت نیست
۲. روش مطالعه مهمتر از ساعت مطالعه است
دلیل مهم بعدی، تفاوت در روش مطالعه است.
ممکن است:
- یک نفر شیمی را ابتدا از کتاب درسی بخواند و سپس تست بزند
- نفر دیگر ابتدا درسنامه کمکدرسی (مثلاً بهمن بازرگانی) بخواند
- شخصی فقط تستمحور جلو برود و شخصی دیگر فهممحور
🔑 نکته کلیدی اینجاست:
هیچ نسخه واحدی برای درس خواندن وجود ندارد.
در مطالعه، شرایط مثل سرماخوردگی نیست که یک دارو برای همه جواب بدهد!
اینکه دوست شما پارسال با یک منبع خاص ۱۰۰ زده، دلیلی نمیشود همان منبع برای شما هم بهترین انتخاب باشد.
بهترین کار چیست؟
- بررسی روشهای دیگران
- تحلیل نتیجهها
- اجرای روش تلفیقی متناسب با خودتان
- تست کردن و اصلاح مسیر
روشی که برای شما نتیجه میدهد، روش مطالعه شخصی شماست.
۳. هر درس، روش مطالعه مخصوص به خودش را دارد
یکی از اشتباهات رایج این است که فکر کنیم میتوان همه درسها را با یک سبک خواند.
در حالی که:
- ریاضی کاملاً حلکردنی و تمرینمحور است
- شیمی ترکیبی از فهم مفهومی + حل مسئله
- عربی قواعدمحور، لغتمحور و تحلیلی است
- ادبیات شامل قرابت، آرایه، لغت و دستور است و رویکرد متفاوتی میخواهد
⚠️ بنابراین:
- نمیشود ریاضی را مثل شیمی خواند
- یا عربی را مثل ادبیات
هر درس باید استراتژی مخصوص خودش را داشته باشد.
۴. فریب حرف «من درس نخوندم!» را نخورید
یکی از عادتهای اشتباه و مخرب این است که:
«دوستم میگه درس نخوندم ولی نمرهاش عالی شده!»
واقعیت این است که:
- خیلی وقتها این جمله واقعی نیست
- افراد ممکن است کمکاری خود را بزرگ یا تلاششان را پنهان کنند
- تجربه همه ما نشان میدهد بسیاری از کسانی که میگفتند «نخواندم»، در واقع خوانده بودند
✅ پس:
- حرف دیگران را ملاک قضاوت قرار ندهید
- نه خودتان را کوچک کنید
- نه انگیزهتان را از دست بدهید
جمعبندی نهایی
اگر میبینید با وجود زمان مطالعه بیشتر، درصد کمتری میگیرید، لزوماً مشکل از هوش یا توانایی شما نیست.
معمولاً پای این عوامل در میان است:
- مقایسه اشتباه با دیگران
- روش مطالعه نامناسب
- یکسان دیدن همه درسها
- باور حرفهای غیرواقعی اطرافیان
🎯 مسیر درست این است که:
- پیشرفت خودتان را بسنجید
- روش مطالعه شخصیسازیشده بسازید
- برای هر درس، استراتژی جداگانه داشته باشید
- تمرکزتان را از «دیگران» بردارید و روی «خودتان» بگذارید